على ربانى گلپايگانى

76

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

تشيّع در اين سرزمين انتشار يافته بود . « 1 » 4 - دليل ديگر بر نادرستى اين فرضيه اين است كه علاوه بر اين‌كه ائمه‌ى دوازده گانه شيعه همگى از نظر نسب و نژاد عرب بودند ، بسيارى از بزرگان علماى شيعه نيز از خاندان‌هاى عرب بودند مانند آل أعين ، آل عطيه ، بنى درّاح ، شيخ مفيد ، سيّد مرتضى ، محقّق حلّى ، علّامه حلّى ، ابن طاووس ، ابن ادريس ، فاضل مقداد ، شهيد اول ، شهيد ثانى و ديگران ، و از سوى ديگر ، هيچ‌يك از ائمه‌ى مذاهب اربعه از نژاد عرب نبودند ، بلكه از مواليان عرب بودند ، چنان‌كه نويسندگان صحاح اهل سنّت و بسيارى از متكلّمان ، محدّثان و فقيهان برجسته‌ى آنان نيز عرب نبودند . « 2 » 5 - لازمه‌ى اين فرضيه اين است كه ايرانيان به شهربانو مادر امام سجاد عليه السّلام احترامى بيشتر از مادران ساير ائمه‌ى اطهار عليه السّلام كه ايرانى نبودند قايل باشند ، در حالى كه هرگز چنين نيست ، و مثلا نرجس خاتون مادر امام عصر ( عج ) كه يك كنيز رومى بوده است از احترام بيشترى برخوردار است . گذشته از اين ، اين فرضيه در مورد امام حسن و امير المؤمنين عليه السّلام واقعيت ندارد . اگر مردم ايران احترامى كه براى ائمه‌ى اطهار عليهم السّلام قايلند به خاطر انتساب آنها به خاندان ساسانى است مىبايست به همين دليل براى خاندان اموى نيز احترام قايل باشند ، زيرا در زمان وليد بن عبد الملك ، در يكى از جنگ‌هاى قتيبة بن مسلم ، يكى از نوادگان يزدگرد به نام « شاه آفريد » اسير شد ، و وليد با او ازدواج كرد ، و از او يزيد

--> ( 1 ) . الامام جعفر الصادق عليه السّلام ، ص 545 . ( 2 ) . اعيان الشيعة : 1 / 32 ؛ نشأة التشيع ، ص 47 - 97 .